ทวีปออสเตรเลีย ( Australia )
ทวีปออสเตรเลีย ประกอบด้วย ประเทศออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ ปาปัวนิวกีนี
เป็นทวีปที่มีขนาดเล็กที่สุด
และมีประวัติความเป็นมาที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก
แต่เป็นทวีปหลังสุดที่มนุษย์เข้าไปตั้งถิ่นฐานและรู้จักแพร่หลาย
ทวีปออสเตรเลียอยู่ทางซีกโลกใต้และบางคนถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของ ดินแดนมหาสมุทร
หรือโอเชียเนีย
ออสเตรเลีย
1. ที่ตั้ง
2. ขนาดพื้นที่
ออสเตรเลียเป็นประเทศเกาะที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีขนาดใหญ่กว่าเกาะกรีนแลนด์ถึง
3.5 เท่า มีรูปร่างคล้ายมงกุฎ
มีความยาวจากตะวันออกถึงตะวันตก ประมาณ 3,900 กิโลเมตร
มีความกว้างจากเหนือไปใต้ประมาณ 3,200 กิโลเมตร มีพื้นที่ 7,686,848 ตางรางกิโลเมตร
ประกอบด้วยรัฐต่างๆ 6 รัฐ กับเขตการปกครองอิสระ อีก 2 เขต เรียกว่า เทร์ริทอรี
|
![]() |
|
3. อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดต่อกับทะเลติมอร์ ในมหาสมุทรอินเดีย และทะเลอาราฟูรา ในมหาสมุทรแปซิฟิก
ทิศตะวันออก ติดต่อกับทะเลคอรัลและทะเลแทสมันในมหาสมุทรแปซิฟิก
ทิศใต้ ติดต่อกับมหาสมุทรอินเดีย
ทิศตะวันตก ติดต่อกับมหาสมุทรอินเดีย
4. ลักษณะภูมิประเทศ แบ่งออกเป็น 3 เขต
|
|
2. เขตที่ราบภาคกลาง
(Central Plain) มีอาณาบริเวณตั้งแต่อ่าวคาร์เปนตาเรียนทางตอนเหนือ ลงมาถึงอ่าวสเปนเซอร์และเกรตออสเตรเลียนไบต์ มีลักษณะเป็นที่ราบต่ำ มีพื้นที่ ประมาณ 1 ใน 3 ของประเทศ และเป็นแหล่งที่มีน้ำบาดาลมาที่สุดของประเทศ แบ่งออกเป็น 4 เขต5. ลักษณะภูมิอากาศ
ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภูมิอากาศของออสเตรเลีย
1. ที่ตั้ง ตั้งอยู่ในเขตร้อนและเขตอบอุ่น โดยมีเส้นทรอออฟแคปริคอร์นลากผ่านกลางของประเทศ
ทางตอนเหนือมีอากาศร้อน และทางตอนใต้มีอากาศอบอุ่น
2. ทิศทางลม
- ลมสินค้าตะวันออกเฉียงใต้
พัดจากมหาสมุทรแปซิฟิกเข้าสู่ฝั่งตะวันออกของออสเตรเลียตลอดทั้งปี
ทำให้มีฝนตกชุกตามบริเวณชายฝั่งด้านตะวันออก ไม่มีฤดูแล้ง
- ลมตะวันตกเฉียงใต้ พัดจากมหาสมุทรอินเดีย ทำให้มีฝนตกในฤดูหนาว
และแห้งแล้งในฤดูร้อน
- ลมมรสุมตะวันตกเฉียงเหนือ
พัดจากทะเลติมอร์และทะเลอาราฟูราเข้าสู่ชายฝั่งทางตอนเหนือ
มีความชุ่มชื่นและแห้งแล้งในฤดูหนาว
3. ลักษณะภูมิประเทศ ทางตะวันตก
มีที่ราบสูงและภูเขาวางตัวขวางกั้นทิศทางลมและความชื้นจากทะเล
ทางตะวันออกมีแนวเทือกเขาเกรตดิไวดิง
เป็นกำแพงขวางกั้นทิศทางลมและความชื้นจากทะเลทางตะวันออก
ทำให้ดินแดนภายในตอนกลางประเทศมีอากาศแห้งแล้ง4. ความใกล้ไกลจากทะเล
เนื่องจากออสเตรเลียมีพื้นที่กว้างมาก ทำให้พื้นที่ภายในอยู่ห่างไกลจากทะเลมาก
อิทธิพลจากความชื้นจากทะเลเข้าไปไม่ถึง ทำให้อากาศแห้งแล้ง
5. กระแสน้ำ มีกระแสน้ำเย็นออสเตรเลียตะวันตกไหลเลียบทางฝั่งชายตะวันตก
ขึ้นไปทางเหนือ ทำให้ชายฝั่งทางตอนเหนือมีอุณหภูมิร้อนลดลง
เขตอากาศของออสเตรเลีย แบ่งออกเป็น 7 เขต
|
|
1. เขตอากาศแบบร้อนชื้นชายฝั่งทะเล
(Tropical Maritime Climate) ได้แก่พื้นที่ทางชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือ ของรัฐควีนส์แลนด์ มีอุณหภูมิสูง และฝนตกชุกในฤดูร้อน พืชพรรณธรรมชาติเป็นป่าไม้เขตร้อน6. ลักษณะทางสังคมและวัฒนธรรม
การปกครอง
ออสเตรเลีย เป็นประเทศเครือจักรภพอังกฤษ มีสมเด็จพระนางเจ้าอลิซาเบธที่ 2
แห่งราชอาณาจักรเป็นประมุขออสเตรเลีย ปกครองด้วยระบบประชาธิปไตยแบบสมาพันธรัฐ
ที่มีทั้งรัฐบาลกลาง และรัฐบาลของรัฐต่างๆ
รัฐบาลกลางมีนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้าฝ่ายบริหาร ฝ่ายนิติบัญญัติ
มีรัฐสภาซึ่งประกอบด้วยสภาสูง มาจากการเลือกตั้งอยู่ในตำแหน่งคราวละ 6 ปี
และสภาผู้แทนราษฎร ประกอบด้วยสมาชิกที่มาจากรัฐจากและดินแดนอิสระ
อยู่ในตำแหน่งคราวละ 3 ปี
ประชากร
1. เชื้อชาติ
แบ่งออกเป็น 2 พวก
1.1 ชนผิวขาว เป็นประชากรส่วนใหญ่ของออสเตรเลีย
ที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 24 เป็นใหญ่เป็นชาวอังกฤษ เยอรมนี
เนเธอร์แลนด์ อิตาลี และกรีซ อาศัยอยู่ทางตะวันออก ทางใต้และทางตะวันตกของประเทศ
1.2 ชนพื้นเมือง เป็นประชากรดั้งเดิมของออสเตรเลีย เรียกว่า อะบอริจินิส หรือ
ออสเตรลอยด์ อาศัยอยู่ทางตอนเหนือของประเทศ คือ นอร์เทิร์นเทร์ริทอรี
ซึ่งดินแดนที่รัฐบาลออสเตรเลียสงวนไว้ให้กับชาวพื้นเมือง
2. ภาษา
ออสเตรเลียใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาราชการ ซึ่งเป็นภาษาที่ใช้กันทุกเชื้อชาติ
3. ศาสนา
การที่ชาวยุโรปได้อพยพเข้าไปตั้งถิ่นฐาน ได้นำเอาศาสนาคริสต์เข้าไปด้วย
ส่วนใหญ่เป็นนิกายโรมันคาทอลิก
4. ประชากร
ออสเตรเลียมีประชากรประมาณ 18.7 ล้านคน (2541) เฉลี่ยความหนาแน่นประมาณ 2.4
คนต่อตารางกิโลเมตร บริเวณที่มีประชากรหนาแน่นอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้และทางใต้ของประเทศ
ส่วนบริเวณที่มีประชากรเบาบาง ได้แก่บริเวณตอนกลางของประเทศ
เพราะมีอากาศแห้งแล้งเป็นกึ่งทะเลทรายและทะเลทราย
5. เมืองสำคัญ
- ซิดนีย์ เป็นเมืองเก่าและใหญ่ที่สุด และเป็นเมืองหลวงของรัฐนิวเซาท์เวสต์
เป็นศูนย์กลางทางการค้าและอุตสาหกรรม
- แคนเบอร์รา เป็นเมืองหลวง ตั้งอยู่ในดินแดนอิสระคือ ออสเตรเลียนแคพิคอลเทร์ริทอรี
อยู่ในรัฐนิวเซาท์เวสต์ เป็นที่ทำการรัฐบาลกลางและสถาฑูตของประเทศต่างๆ ทั่วโลก
- เมลเบิร์น เป็นเมืองหลวงของรัฐวิกตอรี
เป็นเมืองท่าและศูนย์กลางอุตสาหกรรมใหญ่รองจากซิดนีย์
- โฮบาร์ด เป็นเมืองหลวงของรัฐแทสเมเนีย เป็นเมืองท่าน้ำลึกของออสเตรเลีย
อาชีพและทรัพยากร
พื้นที่ที่ใช้ในการเกษตรส่วนใหญ่มีอากาศแห้งแล้ง
จึงเหมาะแก่การเลี้ยงสัตว์มากกว่าการเพาะปลูก
และการที่พื้นที่ทางเกษตรมีอากาศแห้งแล้ง ทำให้มีการขุดบ่อบาดาล
มาใช้อย่างกว้างขวาง และแหล่งที่มีการนำน้ำบาดาลมาใช้ คือ แอ่งแผ่นดินเกรตอาร์ทีเชียน
ในรัฐควีสแลนด์ แอ่งแผ่นดินเมอร์รีย์ในรัฐนิวเซาท์เวสต์และแอ่งแผ่นดินแอเดเลดเพลนในรัฐวิกตอเรีย
1.1 การเพาะปลูก
- ข้าวสาลี เป็นพืชเศรษฐกิจที่ทำรายได้ที่สำคัญที่สุดของออสเตรเลีย
มีเนื้อที่เพาะปลูกประมาณ 2 ใน 3 ของเนื้อที่เพาะปลูกทั้งประเทศ
แหล่งปลูกข้าวสาลีมากที่สุด คือ บริเวณลุ่มน้ำเมอร์รีย์-ดาร์ลิง
และทางตะวันตกเฉียงใต้ของรัฐนิวเซาท์เวสต์
- ข้าวเจ้า แหล่งปลูกที่สำคัญได้แก่ รัฐนิวเซาท์เวสต์
ปลูกโดยใช้การชลประทานเข้าช่วย รัฐเวสเทริน์ออสเตรเลีย นอร์เทิร์นเทร์ริทอรี
การปลูกอาศัยน้ำฝนธรรมชาติ
- กล้วย อ้อย สับปะรด ฝ้ายและยาสูบ ปลูกมากทางชายฝั่งตะวันออกของรัฐควีนสแลนด์
ทางตอนเหนือของรัฐนิวเซาท์เวสต์
- องุ่น และส้ม เป็นพืชในอากาศเมดิเตอร์เรเนียน ทางชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้
ทางตะวันออกของอ่าวเกรตออสเตรเลียไบต์และเกาะแทสเมเนีย
1.2 การเลี้ยงสัตว์ เป็นกิจกรรมเศรษฐกิจที่สำคัญที่สุดของออสเตรเลีย
สัตว์เลี้ยงที่สำคัญคือ แกะและโค- แกะ
ออสเตรเลียเป็นประเทศที่มีการเลี้ยงแกะมากที่สุดในโลก ได้แก่ บริเวณรัฐนิวเซาท์เวสต์
ควีนสแลนด์ และเวสเทิร์นออสเตรเลีย พันธุ์ที่เลี้ยงมากที่สุด คือ พันธุ์เมอริโน
เลี้ยงไว้เพื่อใช้ขนเป็นสินค้าออก ซึ่งส่งออกมาที่สุดในโลก
- โค ส่วนใหญ่เป็นโคเนื้อ เลี้ยงมากในบริเวณทุ่งหญ้าสะวันนาทางตอนเหนือ ส่วนโคนม
เลี้ยงในเขตอบอุ่นทางชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ
1.3 อุตสาหกรรม ส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมทางการเกษตร การผลิตรถยนต์ การต่อเรือ
การผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้า การกลั่นน้ำมัน การทอผ้า ฯลฯ
แหล่งอุตสาหกรรมที่สำคัญอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ ได้แก่ รัฐนิวเซาท์เวสต์
วิกตอเรีย แทสเมเนีย และเซาท์ออสเตรเลีย
1.4 การประมง แหล่งประมงส่วนใหญ่อยู่ทางชายฝั่งตะวันออกของประเทศ
เพราะเป็นแหล่งที่มีปลาชุกชุมมากแห่งหนึ่งของโลก นอกจากนี้ยังมีการเลี้ยงหอยมุก
ทำมากในบริเวณเกาะเทอร์สเตย์ ทางเหนือสุดของคาบสมุทรยอร์ก
1.5 การทำป่าไม้ ส่วนใหญ่อยู่ทางฝั่งตะวันออกของประเทศ เพราะมีอากาศชื้น
ส่วนใหญ่เป็นไม้ยูคาลิปตัส และไม้อะเคเซีย(ไม้ตระกูลกระถิน)
1.6 การทำเหมืองแร่
- เหล็ก พบมากที่เมืองยัมปิซาวด์ ในเขตเทือกเขาแฮมเมอร์สเลย์ รัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย
- ถ่านหิน พบมากทางชายฝั่งตะวันออกในนิวเซาท์เวสต์และควีนสแลนด์
โดยเฉพาะที่เมืองซิดนีย์ นิวคาสเซิล และวูลลองกอง
เป็นแหล่งถ่านหินที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ
- ทองคำ อยู่ในรัฐเซาท์ออสเตรเลีย เหมืองใหญ่ที่สุดอยู่ที่เมืองคาลกูร์ลี
- ตะกั่ว สังกะสี เงิน ในรัฐนิวเซาท์เวสต์ เมือง โบรกเคนฮิล
- ดีบุก ใ นรัฐควีนสแลนด์ ที่เมือง เฮอร์นเบอร์ตัน และเมืองสแตนทอร์ป
- บอกไซต์ ในรัฐควีนสแลนด์บริเวณคาบสมุทรยอร์ก
- น้ำมัน ในรัฐควีนสแลนด์ รัฐเซาท์ออสเตรเลีย
1.7 การคมนาคมขนส่ง
- ทางรถยนต์ ออสเตรเลียมีทางรถยนต์ยาวประมาณ 900,000 กิโลเมตร
- ทางรถไฟ ออสเตรเลียมีทางรถยนต์ยาวประมาณ 40,000 กิโลเมตร
มีอยู่หนาแน่นทางภาคตะวันออกของประเทศ
และมีทางรถไฟข้ามประเทศจากฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกถึงชายฝั่งมหาสมุทรอินเดียเชื่อมระหว่างเมืองเพิร์ทกับเมืองซิดนีย์
เรียกว่า ทางรถไฟสายทรานส์ออสเตรเลียน
- ทางน้ำ ออสเตรเลียมีท่าเรือติดต่อทวีปยุโรป เอเชียและอเมริกา ได้แก่ เมืองท่าเพิร์ท
เมืองท่าบริสเบน เมืองท่าซิดนีย์ เมืองท่าเมลเบิร์น
- ทางอากาศ มีสายการบินใช้ติดต่อระหว่างประเทศและในประเทศ เรียกว่า สายการบินแควนตัส